Różeniec górski (Rhodiola rosea) jest rośliną adaptogenną rosnącą w surowym, arktycznym klimacie – stąd jej potoczna nazwa „arktyczny korzeń”. To właśnie kłącze wraz z korzeniami jest cennym surowcem wykorzystywanym w fitoterapii, bogatym w związki czynne, takie jak rozawiny i salidrozyd, które wspierają naturalne mechanizmy odporności na stres [5]. Suplementy diety zawierające ekstrakty z różeńca górskiego przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia, wspierają koncentrację i łagodzą objawy stresu oraz poprawiają nastrój [1-4, 8].

Różeniec górski (Rhodiola rosea) jest rośliną adaptogenną rosnącą w surowym, arktycznym klimacie – stąd jej potoczna nazwa „arktyczny korzeń”. To właśnie kłącze wraz z korzeniami jest cennym surowcem wykorzystywanym w fitoterapii, bogatym w związki czynne, takie jak rozawiny i salidrozyd, które wspierają naturalne mechanizmy odporności na stres [5]. Suplementy diety zawierające ekstrakty z różeńca górskiego przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia, wspierają koncentrację i łagodzą objawy stresu oraz poprawiają nastrój [1-4, 8].

W tym artykule wyjaśniamy, kiedy warto po nią sięgnąć, jak działają jej składniki aktywne oraz na co zwrócić uwagę przy wyborze preparatu.

Właściwości różeńca górskiego

Rhodiola rosea to adaptogen – roślina, która pomaga organizmowi lepiej radzić sobie ze stresem i długotrwałym obciążeniem psychicznym. Regularna suplementacja wyciągiem z różeńca zmniejsza uczucie zmęczenia i poprawia koncentrację [1-3, 8]. Różeniec wpływa również na układ nerwowy, zwłaszcza na neuroprzekaźniki odpowiedzialne za nastrój. Ma łagodne działanie przeciwdepresyjne oraz korzystny wpływ na napięcie emocjonalne i objawy stresu [4, 6, 7].

W latach 60. XX wieku radzieccy naukowcy rozpoczęli intensywne badania nad „złotym korzeniem”. Udało im się potwierdzić jego silne właściwości adaptogenne, dzięki czemu różeniec zaczął być stosowany nawet u żołnierzy, kosmonautów i sportowców, którzy potrzebowali wzmocnienia odporności na stres i sprawniejszej regeneracji. Ekstrakt zawiera związki aktywne, takie jak rozawiny (rozawina, rozyna i rozaryna) i salidrozydy, które regulują reakcję organizmu na stres, wspierają wytrzymałość i przyspieszają regenerację [5].

Różeniec górski na co pomaga?

Korzeń różeńca górskiego pomaga organizmowi lepiej radzić sobie ze stresem, zmęczeniem i obciążeniem psychicznym. Preparaty z Rhodioli zmniejszają uczucie wyczerpania, poprawiają koncentrację i wspierają funkcje poznawcze podczas długotrwałego stresu [1-3, 8]. Jego działanie adaptogenne wiąże się z wpływem jej związków aktywnych na mechanizmy regulujące odpowiedź stresową, co przekłada się na większą odporność emocjonalną i stabilniejszy poziom energii [5].

Ze względu na te właściwości Rhodiolę zaleca się przede wszystkim w okresach intensywnej pracy, podczas nauki, zmian w trybie życia lub wszędzie tam, gdzie pojawia się spadek motywacji i obniżona tolerancja wysiłku. Ekstrakty z różeńca wykazują pozytywny wpływ na nastrój, co sprawia, że bywa wybierany jako naturalne wsparcie w łagodzeniu objawów stresu oraz przejściowego obniżenia nastroju [4, 6, 7]. Może być stosowany jako wsparcie w leczeniu łagodnych zaburzeń depresyjnych. 

Na co pomaga ekstrakt z Rhodiola rosea:

• Zmniejsza objawy zmęczenia i poprawia wydolność umysłową [1-3, 8].

• Wspiera koncentrację, szybkość reakcji i funkcje poznawcze [1, 8].

• Łagodzi skutki stresu i napięcia emocjonalnego [3, 7].

• Wykazuje łagodne działanie przeciwdepresyjne [4, 6].

• Wspomaga regenerację po wysiłku i poprawia tolerancję obciążenia [5].

Różeniec górski przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania różeńca górskiego obejmują:

• Ciążę i karmienie piersią – brak wystarczających danych bezpieczeństwa, dlatego nie zaleca się stosowania [9].

• Nadwrażliwość na Rhodiola rosea lub inne składniki preparatu [9].

• Zaburzenia nastroju wymagające leczenia farmakologicznego – różeńca nie stosuje się jako zamiennika leków przeciwdepresyjnych. W badaniach obserwowano łagodne działanie przeciwdepresyjne, ale nie zastępuje terapii klinicznej [4, 6, 7].

• Stosowanie leków wpływających na układ nerwowy – ostrożność przy zażywaniu różeńca razem z lekami przeciwdepresyjnymi (np. SSRI), przeciwlękowymi czy stymulującymi. Może dochodzić do nasilenia działania tych leków, dlatego decyzja powinna należeć do lekarza.

• Choroby autoimmunologiczne – brak jednoznacznych danych, ale ze względu na możliwy wpływ na układ odpornościowy stosowanie warto omówić ze specjalistą.

• Nadciśnienie o nieustabilizowanym przebiegu – ze względu na działanie pobudzające i wpływ na układ współczulny wymagana jest ostrożność [5].

Bibliografia

1. Rhodiola rosea in stress induced fatigue-a double-blind cross-over study of a standardized extract SHR-5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10839209/

2. A randomized trial of two different doses of a SHR-5 Rhodiola rosea extract versus placebo on fatigue during night duty. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12808366/

3. A randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel-group study of the standardized extract SHR-5 of Rhodiola rosea in patients with stress-related fatigue. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19500070/

4. Rhodiola rosea L. as a putative botanical antidepressant: a randomized, double-blind, placebo-controlled comparison trial with sertraline. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25640811/

5. Pharmacology of Rhodiola rosea. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20378318/

6. Rhodiola rosea versus placebo for major depressive disorder: a randomized pilot trial. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21036584/

7. Rhodiola rosea L. in psychiatric practice: a systematic review. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33482595/

8. A double-blind, placebo-controlled pilot study of stimulating and adaptogenic activity of Rhodiola rosea SHR-5 extract in healthy volunteers. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10909305/

9. Assessment report on Rhodiola rosea L., rhizoma et radix (EMA). https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-rhodiola-rosea-l-rhizoma-et-radix_en.pdf.

Podobne wpisy: