Nazywany „grzybem nieśmiertelności”, od tysięcy lat ceniony w medycynie Wschodu, dziś coraz częściej pojawia się również w suplementacji na Zachodzie. Grzyby reishi budzą rosnące zainteresowanie zarówno wśród naukowców, jak i osób dbających o zdrowie. Czym są, jak działają i czy warto po nie sięgnąć? Oto najważniejsze informacje.

Czy lakownica to reishi? Historia i pochodzenie grzyba

Tak — lakownica żółtawa i reishi to ten sam gatunek grzyba, znany naukowo jako Ganoderma lucidum. W zależności od kraju spotyka się różne nazwy: w Japonii mówi się reishi, w Chinach lingzhi, a w Korei youngzhi. Łacińskie lucidum (pol. „jasny”, „lśniący”) nawiązuje do charakterystycznej, połyskującej powierzchni owocnika.

Lakownica żółtawa była stosowana w tradycyjnej medycynie chińskiej od tysięcy lat i zaliczana do najcenniejszych surowców naturalnych. Owocnik grzyba przybiera kształt wachlarza lub nerki, a jego barwa waha się od ciemnoczerwonej po czerwonobrązową, z żółtymi odcieniami na brzegach. Ze względu na twardy, zdrewniały charakter owocnika reishi nie jest zwykle spożywana świeżo — najczęściej przetwarza się ją do postaci suszu, proszku lub ekstraktu.

Warto wiedzieć, że w Polsce dzikie okazy lakownicy żółtawej podlegają częściowej ochronie gatunkowej, a suplementy dostępne na rynku pochodzą zazwyczaj z upraw kontrolowanych.

Na co pomagają grzyby reishi?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby zainteresowane suplementacją. Właściwości reishi wynikają bezpośrednio z jej bogatego składu chemicznego.

Kluczowe składniki aktywne: polisacharydy i triterpeny

Dwie grupy związków bioaktywnych są najczęściej wymieniane w kontekście właściwości lakownicy żółtawej:

• Polisacharydy (w tym beta-glukany) — są analizowane pod kątem immunomodulacji oraz wspierania funkcjonowania układu odpornościowego.
• Triterpeny — odpowiadają za charakterystyczny gorzki smak reishi i są badane m.in. w kontekście procesów adaptacyjnych oraz reakcji organizmu na stres.

Oprócz tych grup z lakownicy wyizolowano również białka bioaktywne, m.in. Lingzhi-8 (LZ-8) o działaniu immunomodulującym oraz ganoderminę, której przypisuje się właściwości przeciwgrzybicze.

Wpływ na odporność, układ krążenia i poziom cukru

Grzyby reishi są zaliczane do adaptogenów, czyli substancji analizowanych w kontekście wspierania organizmu w przystosowywaniu się do stresu i utrzymania równowagi. Do najczęściej opisywanych obszarów działania należą:

• Immunomodulacja — polisacharydy z reishi są badane pod kątem wpływu na odpowiedź immunologiczną organizmu.
• Wpływ na mikrobiom — polisacharydy i beta-glukany z grzybów funkcjonalnych analizuje się również w kontekście roli prebiotycznej i wsparcia mikrobioty jelitowej.
• Układ krążenia — reishi jest badane m.in. pod kątem wpływu na ciśnienie krwi oraz ogólną kondycję układu sercowo-naczyniowego.
• Poziom glukozy — lakownica jest analizowana również w kontekście metabolizmu i gospodarki cukrowej organizmu.

Formy suplementacji i dawkowanie reishi

Ze względu na twardy owocnik grzyb reishi rzadko spożywa się w całości. Na rynku dostępne są:

• proszek (zmielony susz lub ekstrakt)
• kapsułki i tabletki
• ekstrakty wodne i alkoholowe
• napoje funkcjonalne (kawy, herbaty)

Dawkowanie zależy od formy preparatu, rodzaju ekstraktu i zaleceń producenta. W badaniach klinicznych z udziałem ludzi stosowano różne porcje, dlatego przy suplementacji warto kierować się informacjami zamieszczonymi na etykiecie oraz składem konkretnego produktu.

Z czym nie łączyć reishi? Przeciwwskazania i skutki uboczne

Mimo ogólnie dobrego profilu bezpieczeństwa reishi nie jest wolna od ograniczeń. Skutki uboczne pojawiają się rzadko, ale mogą obejmować dyskomfort trawienny, zwłaszcza przy zbyt wysokich dawkach. Opisywano również pojedyncze przypadki działań niepożądanych przy stosowaniu niektórych preparatów, dlatego jakość produktu ma istotne znaczenie.

Szczególną ostrożność zaleca się osobom przyjmującym:

• leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, klopidogrel, aspiryna)
• leki obniżające ciśnienie

Stosowania reishi nie zaleca się w ciąży i podczas karmienia piersią. Osoby przyjmujące leki powinny skonsultować suplementację ze specjalistą przed rozpoczęciem stosowania.

Co mówi nauka o grzybach reishi?

Badania nad Ganoderma lucidum są obiecujące, ale ich liczba i jakość wciąż pozostawiają przestrzeń do dalszego rozwoju. Większość dostępnych wyników pochodzi z badań in vitro i na zwierzętach, a badania kliniczne z udziałem ludzi są mniej liczne i często prowadzone na małych grupach. Interpretując wyniki, warto zwracać uwagę na formę preparatu, rodzaj ekstraktu i jakość produktu, ponieważ może to wpływać na porównywalność rezultatów.

Niemniej jednak rosnąca liczba publikacji, szczególnie dotyczących immunomodulacji, właściwości antyoksydacyjnych i procesów adaptacyjnych, sprawia, że reishi pozostaje jednym z najlepiej poznanych grzybów funkcjonalnych.

Podobne wpisy: